HelixIAM door KubeDNA

AI-agents · Delegatie · RFC 8693 · MCP · Workload identity

AI-agents een eigen identiteit geven: eigenaarschap, lifecycle en on-behalf-of-delegatie

Gedeelde API-keys vertellen je niet welke agent iets deed, voor wie, of hoe je die stopt. De bouwstenen van echte agentidentiteit: een verantwoordelijke eigenaar, een lifecycle, RFC 8693-delegatie die alleen versmalt, schorsing en audit.

Drie vragen die een gedeelde API-key niet beantwoordt

  1. Welke agent deed dit?Een eigen identiteit, met een verantwoordelijke eigenaar
  2. Voor wie?On-behalf-of-delegatie: de gebruiker blijft subject, de agent is actor
  3. Hoe stoppen we het?Een lifecycle: schors of trek precies die ene agent in
Op deze pagina
  1. Waarom gedeelde keys en serviceaccounts tekortschieten voor agents
  2. Bouwsteen 1: een eigen identiteit, met een verantwoordelijke eigenaar
  3. Bouwsteen 2: een lifecycle en eigenaarcontrole
  4. Bouwsteen 3: on-behalf-of-delegatie met RFC 8693
  5. Bouwsteen 4: schorsing, en wat die echt doet
  6. Audit: elk agenttoken, uitgegeven of geweigerd
  7. MCP-toolservers: vertel clients waar ze een token halen
  8. Workload identity voor de runtime van de agent
  9. Waarom het ertoe doet waar agentidentiteit draait
  10. Hoe begin je

AI-agents zijn van demo’s overgegaan naar echt werk. Ze lezen tickets, stellen facturen op, bevragen interne API’s en roepen tools aan namens de mensen die ze gebruiken. In de meeste organisaties doen ze dat op geleende identiteit: een gedeelde API-key, een serviceaccount dat voor de proof of concept is aangemaakt, of een kopie van het eigen token van de gebruiker.

Dat gaat goed totdat iemand drie vragen stelt. Welke agent deed dit? Voor wie? En hoe stoppen we het zonder al het andere kapot te maken? Dit artikel beschrijft de bouwstenen die op die vragen antwoord geven met open standaarden, en hoe we ze in HelixIAM hebben gebouwd.

Waarom gedeelde keys en serviceaccounts tekortschieten voor agents

Serviceaccounts zijn ontworpen voor software met één vaste taak, zoals een nachtelijke export. Een agent is anders: wat hij doet hangt af van de prompt, de data en de persoon die hij helpt. Geleende identiteit werkt op drie punten niet.

  • Geen verantwoordelijke eigenaar. Een key in een secrets store zegt niet welke agent hem gebruikte, of welke persoon ervoor verantwoordelijk is. Wanneer de projectleider doorgaat naar iets anders, blijft de key bestaan.
  • Geen principal. Wanneer een agent het token van een gebruiker opnieuw afspeelt, ziet de API alleen de gebruiker. Elke actie draagt alle rechten van die persoon, en het log kan de acties van de agent niet onderscheiden van die van de persoon.
  • Geen veilige uitknop. Om één agent die zich misdraagt te stoppen, roteer je de gedeelde key, en elk ander systeem dat hem gebruikt stopt mee.

De oplossing is om elke agent te behandelen als een identiteit op zichzelf, niet als een credential.

Bouwsteen 1: een eigen identiteit, met een verantwoordelijke eigenaar

Elke agent krijgt een eigen identiteit in de realm (de tenant waartoe hij behoort). Die heeft een naam, een doel, eigen rollen volgens het least-privilege-principe, een gekoppelde OAuth-client om tokens mee te verkrijgen en, optioneel, een vervaldatum. Ook heeft de agent een eigenaar: een met naam bekende persoon die ervoor verantwoordelijk is.

De eigenaar is de persoon die je belt wanneer de agent zich misdraagt, en die bevestigt dat de agent nog nodig is. Al het andere rust hierop. Doordat de agent een eigen naam heeft, staat die in elk token dat hij gebruikt, zodat API’s en logs agentactiviteit van menselijke activiteit kunnen onderscheiden. Doordat hij eigen rollen heeft, kan een agent minder krijgen dan de mensen voor wie hij werkt.

Bouwsteen 2: een lifecycle en eigenaarcontrole

Agents worden snel aangemaakt en even snel vergeten. Een lifecycle maakt dat vergeten zichtbaar. In HelixIAM zit een agent altijd in een van vier toestanden:

StatusWat het betekent
ACTIVEDe agent kan tokens verkrijgen, binnen zijn eigen rollen.
SUSPENDEDGestopt door een beheerder, of automatisch wanneer de eigenaar vertrekt; kan opnieuw worden geactiveerd.
EXPIREDDe vervaldatum is verstreken; er worden geen nieuwe tokens meer uitgegeven.
REVOKEDBuiten gebruik gesteld: de agent wordt niet meer gebruikt.

Ook eigenaarschap wordt gecontroleerd. Een review legt de eigenaar van elke agent naast de gebruikers van de realm, zodat agents waarvan de eigenaar niet meer bestaat bij een beheerder bovenkomen. Wanneer een persoon wordt uitgeschakeld of verwijderd, worden de nog actieve agents van die persoon geschorst, en elke schorsing wordt vastgelegd in de audit. Niemand verlaat het bedrijf en laat levende, onbeheerde agents achter.

Bouwsteen 3: on-behalf-of-delegatie met RFC 8693

De meeste agents handelen voor iemand. De agent die een factuur opstelt, doet dat voor Alice, en de factuur-API moet de regels van Alice toepassen, niet die van een algemeen serviceaccount. De standaardmanier om dit uit te drukken is OAuth 2.0 token exchange, RFC 8693.

De agent stuurt twee tokens naar het standaard tokenendpoint: het access token van Alice als subject_token en zijn eigen access token als actor_token. Zijn client authenticeert het verzoek, net als bij elke andere grant. HelixIAM verifieert beide tokens, controleert dat de actor een geregistreerde agent is die nog actief is, en geeft een nieuw token uit:

token exchange · RFC 8693200 OK
Verzoek · de agent wisselt het token van alice in
POST /realms/acme/oauth2/token
# eigen clientauthenticatie van de agent
grant_type=urn:ietf:params:oauth:grant-type:token-exchange
subject_token=eyJ…  # access token van alice
subject_token_type=urn:ietf:params:oauth:token-type:access_token
actor_token=eyJ…  # eigen access token van de agent
actor_token_type=urn:ietf:params:oauth:token-type:access_token
scope=invoices:read
resource=https://api.acme.example/invoices
Uitgegeven access token · gedecodeerde inhoud
{
  "iss": "https://id.acme.example/realms/acme",
  "sub": "alice",  1
  "act": { "sub": "agent:invoice-assistant" },  2
  "aud": "https://api.acme.example/invoices",  3
  "scope": "invoices:read",  4
  "realm_access": { "roles": ["invoices-reader"] },
  "iat": 1793352000,
  "exp": 1793352300  5
}
  1. 1sub Het subject blijft de gebruiker. De API past de regels van alice toe.
  2. 2act De actor is de agent, met naam in het token zelf (genest bij ketens van agents).
  3. 3aud Via de resource indicator gebonden aan één API. Andere API's weigeren het.
  4. 4roles Wat alice mag ∩ wat de agent mag ∩ de gevraagde scope. Nooit ruimer.
  5. 5exp Kortlevend: hier vijf minuten. Opschorten stopt het volgende token.
Illustratieve waarden · RFC 8693 token exchange op het standaard token-endpoint

Drie eigenschappen zijn hier belangrijk.

  • Beide namen staan in het token. sub blijft de gebruiker en act noemt de agent, zoals RFC 8693 het definieert. Elke OAuth-bewuste API kan de act-claim lezen, loggen en er eigen beleid op toepassen, bijvoorbeeld “agents mogen facturen lezen maar nooit goedkeuren”. Wanneer de ene agent de andere aanroept, worden de actors genest, zodat de hele keten zichtbaar blijft.
  • Autoriteit wordt alleen smaller. De rollen in het gedelegeerde token zijn de doorsnede van wat de gebruiker mag, wat de agent mag en de gevraagde scope. Het is nooit de vereniging, en nooit de rollen van de eigenaar. Een agent met alleen leesrollen blijft alleen-lezen, ook wanneer hij voor een beheerder handelt.
  • Het token is gebonden aan zijn audience. Met een resource indicator (RFC 8707) is het token maar voor één API geldig. Sender-constrained tokens met DPoP kunnen het bovendien aan de sleutel van de agent koppelen, zodat een gelekt token voor anderen weinig waarde heeft.
alicegebruiker invoice-assistantAI-agent · met eigenaar HelixIAM 1 agent is ACTIVE2 agent-client geauthenticeerd3 rollen: user ∩ agent ∩ scope4 sub = alice · act = agent5 uitgegeven/geweigerd: geaudit Facturen-APIof een MCP-toolserver delegeert exchange token introspectie roept de API aan met het gedelegeerde token alicegebruiker delegeert invoice-assistantAI-agent · met eigenaar exchange token HelixIAM 1 agent is ACTIVE2 agent-client geauthenticeerd3 rollen: user ∩ agent ∩ scope4 sub = alice · act = agent5 uitgegeven/geweigerd: geaudit introspectie Facturen-APIof een MCP-toolserver roept de API aan met het gedelegeerde token
De agent toont het token van alice en zijn eigen token. HelixIAM controleert de agent, beperkt de bevoegdheid en legt de uitkomst vast. De API ziet beide namen; API's die introspectie doen, zien een opschorting meteen.

Bouwsteen 4: schorsing, en wat die echt doet

Wanneer een agent zich misdraagt, schors je hem, in de console of via de admin-API. Het helpt om precies te zijn over wat er daarna gebeurt.

  • De agent krijgt geen nieuwe tokens: geen directe en geen gedelegeerde. De exchange controleert de status van de agent op dat moment, zodat een token dat hij vóór de schorsing had verkregen niet kan worden gebruikt om een nieuwe delegatie te starten.
  • Resource servers die tokens introspecteren (RFC 7662) zien de schorsing direct, omdat introspectie de actuele status van de agent controleert.
  • API’s die JWT’s lokaal valideren, accepteren een token tot het verloopt. Zo werken zelfstandige tokens, in elk identiteitssysteem.

De praktische regel volgt uit het laatste punt: houd de levensduur van agenttokens kort, enkele minuten in plaats van uren, en laat API’s die gevoelige acties beschermen introspecteren. Dan werkt een schorsing overal binnen één korte tokenlevensduur, en direct waar het het meest telt.

Audit: elk agenttoken, uitgegeven of geweigerd

In HelixIAM wordt elk agenttoken dat wordt uitgegeven of geweigerd, direct of gedelegeerd namens een gebruiker, vastgelegd als auditevent. Elk event legt de realm, de agent, zijn client, de gebruiker voor wie hij handelde, de scope, de audience en de uitkomst vast, met de reden wanneer een verzoek werd geweigerd. Lifecyclewijzigingen en beheeracties komen in dezelfde stroom terecht, en je logcollector stuurt die door naar je SIEM.

Zo beantwoord je de eerste twee vragen uit het begin van dit artikel met een query in je audittool in plaats van met een vergadering: welke agent deed dit, en voor wie.

MCP-toolservers: vertel clients waar ze een token halen

Veel agents bereiken hun tools via het Model Context Protocol (MCP). Een MCP-toolserver is een OAuth resource server en kan zichzelf beschrijven met OAuth protected-resource metadata (RFC 9728): welke authorization server zijn tokens uitgeeft en welke scopes hij begrijpt. Een MCP-client leest dat document en weet waar hij een token moet vragen.

{
  "resource": "https://tools.acme.example/mcp",
  "authorization_servers": ["https://id.acme.example/realms/acme"],
  "scopes_supported": ["invoices:read", "tickets:write"],
  "bearer_methods_supported": ["header"]
}

HelixIAM kan deze metadata hosten voor een realm, of namens een MCP-server die zijn clients ernaar verwijst. Samen met dynamic client registration en resource indicators kan een MCP-client de authorization server vinden, zich registreren onder door beheerders bepaald beleid en een token verkrijgen dat is gebonden aan die ene toolserver. De toolaanroepen van de agent draaien dan op dezelfde identiteiten, delegatieregels en auditstroom als elke andere API-aanroep.

Workload identity voor de runtime van de agent

Een agent draait ook ergens: in een pod, een job of een pipeline. Ook die runtime hoort geen langlevend geheim te dragen. Met workload identity federation presenteert een Kubernetes- of CI-workload het token dat zijn platform al voor hem ondertekent, en wisselt HelixIAM dat om voor een kortlevend token. De vertrouwde issuer, het subject en de audience moeten alle drie overeenkomen met een geregistreerde credential, anders wordt het verzoek geweigerd. Er is geen geheim om op te slaan, te kopiëren of te roteren.

Het punt is niet dat keyless workload identity nieuw is; het punt is dat mensen, agents en de workloads waarop ze draaien nu één issuer, één auditstroom en één sleutelbeleid delen.

Waarom het ertoe doet waar agentidentiteit draait

Grote leveranciers bieden ook agentidentiteit aan: Microsoft Entra Agent ID, Okta en Auth0 for AI Agents. Ze bieden die vooral aan als clouddiensten, beheerd door bedrijven met hoofdkantoor in de VS, en voor veel organisaties is dat een prima keuze.

Voor anderen is het dat niet, omdat agentidentiteit een kernonderdeel wordt van hoe een organisatie haar systemen beheerst. HelixIAM is soeverein ontworpen:

  • het draait op je eigen infrastructuur in Europa, en jij bepaalt waar de data staat;
  • tokens worden ondertekend met sleutels in je eigen HSM via PKCS#11, of in HashiCorp Vault of OpenBao Transit;
  • de software komt van KubeDNA B.V., een Nederlands bedrijf, dat ook ondersteuning biedt bij uitrol en beheer op je eigen of een Europese cloud, met de scope per contract bepaald.

Agentidentiteit wordt dan één ding meer dat je zelf in de hand houdt, naast de aanmelding van je eigen mensen.

Hoe begin je

Je hoeft de identity provider die je hebt niet te vervangen. Mensen kunnen blijven inloggen waar ze nu inloggen en via OpenID Connect of SAML worden gebrokerd naar HelixIAM, terwijl HelixIAM de agents en workloads beheert die namens hen handelen.

  1. Een technische demo. Onze engineers registreren een agent, geven een gedelegeerd token uit, inspecteren het en schorsen de agent, op een draaiend systeem.
  2. Jouw use case. We brengen de agents, tools en API’s die je hebt in kaart en koppelen ze aan eigenaren, rollen en delegatieregels.
  3. Een betaalde pilot. Als het past, een pilot op je eigen infrastructuur met vooraf afgesproken succescriteria.

HelixIAM zit in early access, en we werven nu lanceringspartners. Als jouw agents op geleende identiteiten draaien, is een demo een goed startpunt.

Lees ook

Identiteitsbeheer voor AI-agents

Niet-menselijke identiteit voor AI-agents en workloads: elke agent heeft een eigenaar en levenscyclus, handelt namens gebruikers via RFC 8693 token exchange met bevoegdheden die alleen kleiner worden, en is op te schorten. Zelfgehost.

Soevereine identiteit en zelfgehoste enterprise-IAM

Enterprise-IAM op infrastructuur en sleutels die jij beheert: OIDC, SAML, SSO en MFA, ondertekeningssleutels in je HSM of Vault, DigiD-, eHerkenning- en eIDAS-connectoren, en de EU Digitale Identiteitswallet in early access.

Alle artikelen

Bekijk het op een draaiend systeem.

In een technische demo laten onze engineers de flows uit dit artikel zien op een echte HelixIAM en vertalen ze naar jouw landschap.